Duiders geduid

Vergeet lijsttrekkers, vergeet politieke partijen en hun electoraat! Lets’s talk about politiek duiders! Want man man man wat zijn dat er veel zeg. En ja, dan gaat het inderdaad over de Arjan Noorlanders en Joost Vullingsen van deze wereld, een menssoort dat sowieso al dominant aanwezig is in ons medialandschap en in verkiezingstijd niet weg te sláán.

Programmatune – intropraatje – applaus - fragment actuele gebeurtenis. ‘Deze onderwerpen gaan we vanavond allemaal met u bespreken en natúúrlijk schuift hier weer aan onze pólitiek duider…!’ Vul maar in: Wouter, Raymond, Floor, Marleen, Peter, Thomas, Elody, de onvermijdelijke allesweters Eus en Jort, et cetera et cetera. Opnieuw applaus. Het zijn de jongens en meisjes van de praatshowtafels. Wat ze komen doen laat zich raden: vertellen hoe het allemaal écht zit tussen wie en wie, wat Frans, Rob of Henri éigenlijk vinden, wat Dilan en Caroline nú weer hebben gezegd en wat dat zeker te weten betekent voor straks bij de formatie – er kan nog van alles gebeuren hè, dekken ze zichzelf steevast in. En denk je van ze af te zijn komen de duiders ook nog eens duiden in hun wekelijkse podcasts, voorzien van titel met klikbeetgarantie.

Wie luistert, hoort ze vooral zichzelf en elkaar herhalen. De duiders zitten in hun eigen duiderbubbel, papegaaien elkaar na en smullen onverhuld van het pesterige politieke spel. ‘Lachen joh, die gekkigheid in Den Haag.’ Toegevend dat ze liever de inhoud willen duiden, hebben ze altijd een dikke maar paraat: dé kiezer zit écht niet te wachten op onze duiding van de democratie en de rechtsstaat. Spektakel, ruzie - yes! - daar gaat het hart van kloppen.  Wie kijkt, ziet bij de duiders terwijl ze duiden de ogen twinkelen – bij die ene partij net iets meer dan bij die andere, om de mond een zelfvoldane grijns die zegt ‘van mijn bronnen vernomen, dus waar’. Heel indrukwekkend hoe ze - met talent voor op schoten kruipen van partijleiders - zich een weg weten te banen door de gangen van het parlementsgebouw.

Vrolijk spinnend en framend babbelen onze duiders ons naar de verkiezingen toe. Zonder scrupules ontkennen ze zelf enige invloed te hebben op het vakje dat kiezers straks op het stembiljet rood gaan kleuren. ‘Wij? Neuh, wij duiden slechts.’ Laten ze ons dan na het sluiten van de stemlokalen op 29 oktober eindelijk met rust? Hahaha, niks daarvan. Dan begint de formatie en gaat het van: het volk dit en het volk dat en hoe er weer een schokgolf door Nederland is gegaan en dat ze dat wel eventjes haarfijn voor ons zullen duiden.

Enfin, de duiders genoeg geduid. Laten we ons focussen op analytici van het niet hyperige soort, journalisten die het spel niet meespelen maar aanschouwen, niet doen of alle kiezers dom zijn en ons – zonder dollen – wegwijs maken in inhoudelijke standpunten van partijen, hun wereldbeeld en toekomstplannen voor ons land. Wie goed beslagen ten ijs het stemhokje wil betreden leest vooral betrouwbare kwaliteitskranten, kijkt naar serieuze interviews op tv of beluistert podcasts waarin de makers diepgang niet schuwen. Of is dat weer te elitair gedacht?